Uitgaven

12,56%

€ 18.835

x € 1.000
12,56% Complete

Inkomsten

9,51%

€ -14.268

x € 1.000
9,51% Complete

Saldo

1,53253333098823E+16%

€ 4.567

x € 1.000

5. Programma Duurzaamheid, Water en Groen

Uitgaven

12,56%

€ 18.835

x € 1.000
12,56% Complete

Inkomsten

9,51%

€ -14.268

x € 1.000
9,51% Complete

Saldo

1,53253333098823E+16%

€ 4.567

x € 1.000

Inleiding

Met dit programma willen we Duurzaamheid in brede zin bevorderen; werken aan brede generieke doelen op het vlak van energie, klimaat, voedsel, samen voor(t)leven e.d. Samen met diverse betrokkenen van de beweging Samen Sneller Duurzaam bevorderen we de circulaire economie, ontwikkelen we duurzaamheidsstrategieën, stellen we een eigen duurzaamheidsagenda op en realiseren we gemeentelijke activiteiten.
 
We gaan voor een duurzame, veerkrachtige en toegankelijke buitenruimte. Een openbare ruimte die met aandacht en samen met de gebruikers is ingericht, onderhouden en beheerd. Met meer groen en accent op biodiversiteit, omdat deze bijdraagt aan een gezonde en aantrekkelijke woonomgeving.
 
We willen een betrouwbare en (kosten)efficiënte (afval)waterketen waarmee de volksgezondheid, de bodem en het grond- en oppervlaktewater worden beschermd. En waarmee we een bijdrage leveren aan een hoogwaardige, klimaatbestendige woon- en leefomgeving met mogelijkheden tot recreatie op en langs het water.
 
Daarnaast focust dit programma op de (duurzame) uitvoering van taken op het vlak van milieu, natuur en afval. Ook t.a.v. deze onderwerpen zetten we in op de ontwikkeling naar duurzaamheid.
 
De gemeente draagt zorg voor een passende laatste rustplaats voor inwoners. Iedere kern heeft een eigen unieke begraafplaats met diverse uitvaartmogelijkheden, die een rustige groene oase vormen. We zetten daarbij steeds meer in op duurzaamheid.
 
Wat is duurzaamheid?

Duurzaamheid is een breed begrip en hiervoor zijn verschillende definities en benaderingen opgesteld. John Elkington, een adviseur op duurzame ontwikkeling, bedacht in 1994 een benadering van duurzaamheid waarbij drie dimensies, namelijk een sociale (People), ecologische (Planet) en economische (Profit) dimensie in een duurzame samenleving met elkaar in balans moeten zijn. In het verlengde hiervan hanteren we de volgende definitie van duurzaamheid:
Duurzaamheid is een zodanig gebruik van de aarde en de bewoners van deze aarde dat er geen sprake is van uitputting en toekomstige generaties er ook plezier van kunnen hebben’’

5.1 Duurzaamheid

5.1.1 Samenwerken aan een duurzame en gezonde manier van leven en werken in Gooise Meren

In 2020 hebben wij de samenwerking met onze partners binnen de beweging Samen Sneller Duurzaam (SSD) gecontinueerd. In samenspel met betrokken inwoners, (maatschappelijke) organisaties en ondernemers blijven wij binnen SSD samen en gelijkwaardig werken aan de duurzame maatschappelijke opgaven in Gooise Meren. In het Actieplan Samen Sneller Duurzaam 2017-2022 zijn deze opgaven genoemd. In 2020 hebben wij onderstaande bijdragen geleverd om duurzame lokale projecten en activiteiten mogelijk te maken.

Maatregelen

5.1.2 Stimuleren van duurzame keuzes bij (ver)bouw

Wij helpen inwoners, ondernemers en ontwikkelaars om bij (ver)bouw en ontwikkellocaties duurzame keuzes te maken. Dit betekent dat zij kiezen voor maatregelen die energieneutraliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulariteit bevorderen. In het voorjaar van 2020 is de website voor de bewustwording voor duurzaamheid en klimaatadaptatie voor onze inwoners gerealiseerd. 

In navolging van de aanzet in 2019 voor het  beleid "Duurzaam Ontwikkelen voor professionals" hebben we in 2020 dit verder opgepakt. Hierbij worden de aspecten energie, hitte, water, droogte, biodiversiteit en circulariteit betrokken, afhankelijk van de locatie waar de ontwikkeling plaatsvindt. 

Maatregelen

5.1.3 Circulaire economie

Op het gebied van de Circulaire Economie zijn in 2020 mooie stappen gezet. De focus in 2020 lag vooral op projecten en de samenwerking met andere overheden in de regio.
De gemeente wil aan één van de circulaire doelstellingen uit het Klimaatakkoord met zijn inkoop een ambitieuze bijdrage leveren.
In 2022 10% circulair inkopen en in 2025 al 50%! Om dit op te starten zijn tien stappen opgenomen in de Roadmap Circulair Inkopen & Opdrachtgeverschap van de MRA (juni 2019).

Maatregelen

5.1.4 Samenwerken aan de overgang naar een duurzame energie- en warmtevraag

In het najaar van 2019 is het nationaal Klimaatakkoord gesloten. Dit akkoord kent één groot doel: om klimaatverandering tegen te gaan willen we in 2030 49% minder CO2 uitstoten. Een van de onderdelen van het Klimaatakkoord is de Energietransitie in de gebouwde omgeving. Deze transitie is de overgang naar een energiesysteem waarbij duurzame energiebronnen uiteindelijk volledig voorzien in de energie- en warmtevraag, waarbij alle wijken in 2050 aardgasvrij zijn. Het Rijk legt de regie van deze transitie bij gemeenten. Dit betekent dat wij voor Gooise Meren de verantwoordelijkheid en bevoegdheid hebben om besluiten te nemen over de lokale energievoorziening.

Maatregelen

5.1.5 CO2- reductie

We willen de CO2-uitstoot verminderen. De CO2-uitstoot van de gemeentelijke organisatie wordt veroorzaakt door energieverbruik in de gemeentelijke gebouwen en door brandstofverbruik van het gemeentelijke wagenpark. Het elektriciteitsverbruik van de gemeentelijke gebouwen, de openbare verlichting, de pompen en gemalen en de verkeersregelinstallaties zijn reeds klimaatneutraal. Hiervoor wordt regionaal duurzame stroom ingekocht. Blijft over het gas- en brandstofverbruik dat niet CO2-neutraal is.

Maatregelen

5.1.6 Inwoners en organisaties bewust maken van het belang van Fairtrade

Ook in 2020 blijven we het van belang vinden dat de Werkgroep Fairtrade Gooise Meren inwoners en organisaties stimuleert tot het maken van een bewuste keus voor Fairtrade producten. Door het maken van een bewuste keus voor Fairtrade wordt bijgedragen aan een betere wereld. 

Maatregelen

5.2 Klimaatadaptatie

5.2.1 Het klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte voor 2050

Omdat het klimaat verandert en de kans op wateroverlast door hevige regenbuien toeneemt, is een focus op klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte noodzakelijk. Vanuit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie ligt er een gemeentelijke opgave waarmee klimaatbestendig en waterrobuust inrichten een vanzelfsprekend onderdeel van ruimtelijke (her)ontwikkelingen wordt.
 
In 2020 besteden we daarom  aandacht aan de invulling van deze klimaatopgave om de buitenruimte voor 2050 klimaatbestendig in te richten. Dit doen we door het klimaatadaptief handelen te verankeren in het gemeentelijk beleid, het goede voorbeeld te geven door het openbaar gebied en openbare gebouwen te vergroenen en daarnaast in de openbare ruimte kwetsbare locaties voor wateroverlast, verdroging en hittestress aan te pakken.

Maatregelen

5.2.2 Stimuleren inwoners klimaatbestendige inrichting particuliere gronden

In stedelijk gebied valt veel water op daken en verhardingen. Wanneer neerslag op een weiland valt, dringt daarvan ongeveer 50% in de ondergrond. In stedelijk gebied dringt ongeveer 15% in de ondergrond. Meer dan de helft van alle neerslag stroomt de riolering in. Als de riolering vol zit, kan het water op straat of in de huizen terecht komen. De riolering kan het vele water van hevige buien niet aan. Met maatregelen wil de gemeente hevige neerslag gecontroleerd bovengronds opvangen en lokaal verwerken. Een groot deel van de gemeente is particulier terrein. Mede daarom is hulp van inwoners nodig.

Maatregelen

5.3 Groen, natuur en milieu

5.3.1 Benutten van kansen op het gebied van biodiversiteit

We benutten de kansen die er zijn voor biodiversiteit. Bij beplantingskeuzes kijken we naar de waarde voor vogels, insecten en kleine zoogdieren. Alle plantensoorten zijn belangrijk voor de biodiversiteit. Daarom bestrijden we alleen wat direct de gezondheid schaadt (zoals de Eikenprocessierups en de Reuzenberenklauw) of andere soorten verdringt (zoals de Japanse duizendknoop). We nemen extra maatregelen om de overlast van deze soorten te bestrijden.

Maatregelen

5.3.2 Versterken van de groene uitstraling van de gemeente

Groen is een kernkwaliteit van onze gemeente die we willen houden en het liefst willen versterken. Want een groene leefomgeving is essentieel voor de kwaliteit van gezondheid, het welbevinden van onze inwoners en de uitstraling van de kernen, de buitenwijken en de buitengebieden.
Dat doen we onder andere door:
  1. het onderhoud en beheer van de buitenruimte - in afwijking van de in 2018 aangenomen Visie Buitenruimte -  in algemene zin in Gooise Meren op niveau ‘voldoende’ te beheren, inclusief de centra van de kernen en de stations, m.u.v. de centra van Naarden-Vesting en de vesting van Muiden die beide op niveau ‘goed’ zullen worden beheerd;
  2. een evaluatie te plannen van de Visie Buitenruimte en de financiële gevolgen, de uitwerking in de praktijk, alsmede van de nu bepaalde kwaliteitsniveaus, één of twee jaar na volledige doorvoering, al naar gelang het tijdstip voor die evaluatie het meest zinvol wordt geacht, en bij de aanbestedingen met die evaluatie / dat evaluatietijdstip rekening te houden.
 

Maatregelen

5.3.3 Samenwerken aan het behoud en beheer van waardevolle natuurgebieden

Samen met onze partners werken wij aan behoud en beheer van waardevolle natuurgebieden. Hierin hebben Goois Natuurreservaat, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten een grote rol. Veel natuurgebieden rondom Gooise Meren zijn in bezit en beheer van deze organisaties. Deze natuurgebieden zijn nationaal en internationaal van belang en zijn op rijksniveau (Natura 2000-gebieden) en provinciaal (Natuurnetwerk Nederland) beschermd. 

Maatregelen

5.3.4 Milieubeheer

Gooise Meren heeft al haar milieutaken ondergebracht bij de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV).  Dit betreft zowel de verplichte basistaken (wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhavingals de plustaken die op vrijwillige basis bij de OFGV zijn ondergebracht. Het takenpakket beslaat een groot aantal taken op milieugebied: (milieu)vergunningverlening, controles op de naleving van milieuwetgeving, handhaving, klachten en meldingen op milieugebied, beoordeling van asbestrapportages en toezicht op slopen met asbest, advisering bij diverse milieuaspecten bij ruimtelijke plannen en bouwaanvragen, etc.

Maatregelen

5.4 Begraafplaatsen

5.4.1 Instandhouden en zorgvuldig beheren van de gemeentelijke begraafplaatsen

Begraafplaatsen zijn meer dan een plek waar geliefden een laatste rustplaats hebben gevonden. Het zijn ook groene oases, plekken voor rust, bezinning en natuurbeleving. Waar bomen, bijzondere planten, mossen, kleine dieren en vogels goed gedijen. Het beheren, onderhouden en verzorgen doen we dan ook heel zorgvuldig. 

Maatregelen

5.5 Goede grondstofinzameling bij huishoudens

5.5.1 Regionaal uitvoeringsprogramma VANG

Gooise Meren heeft zich samen met de regiogemeenten en de GAD als doel gesteld om de gescheiden inzameling van afval te verbeteren en de hoeveelheid restafval terug te dringen in het regionaal uitvoeringsplan huishoudelijk afval (Van Afval Naar Grondstof, VANG-programma) 2015-2020. Zo willen gemeenten en GAD bijdragen aan het hergebruik van grondstoffen en aan de ontwikkeling van een circulaire economie. De verbetering van de afvalinzameling moet hand in hand gaan met gelijkblijvende service, klanttevredenheid en kosten.

Maatregelen

5.6 Grip op water

5.6.1 Zorg dragen voor de afvoer van stedelijk water

Het belangrijkste doel van de afvalwaterzorg is de bescherming van de volksgezondheid. Met de komst van de riolering is de levensverwachting van Nederlanders sterk verhoogd. De aanleg en het beheer van voorzieningen voor de inzameling en het transport van afval- en hemelwater zorgen ervoor dat verontreinigd water uit de directe leefomgeving wordt verwijderd.
Dit moet gewaarborgd blijven.

Maatregelen

5.6.2 Onderhoud van watergangen, oevers en waterbouwkundige objecten

In de uitvoering van het waterbeheer worden waterbouwkundige objecten als: kanalen, sloten, stranden, oevers, dijken, sluizen, gemalen en jachthavens onderhouden. Voor de ontwatering van zowel het stedelijk als het landelijk gebied is het van belang dat watergangen worden geschoond en waar nodig gebaggerd. 

Maatregelen

5.6.3 Versterken waterrecreatief potentieel

Door samen te werken met gemeenten binnen het randmerengebied (Coöperatie Gastvrije Randmeren) en IJmeergebied versterken we de recreatiemogelijkheden. De hiervoor opgestelde Integrale Uitvoeringsagenda Randmerengebied draagt bij aan het verbinden van belangrijke water-recreatieve assets zoals het water, de vaargeul, havens, eilanden, kusten, fietspaden en overnachtingsmogelijkheden langs het water. Door in te zetten op realiseerbare fysieke maatregelen wordt getracht een impuls te geven aan de vrijetijdeconomie en versterking van recreatieve mogelijkheden. 

Vanuit programma 4.2 (Duurzame) Economische ontwikkelingen worden onder de noemer 'Waterfront' op basis van de lokale kwaliteiten water, natuur en erfgoed de kansen verzilverd op het gebied van watersport en watertoerisme.

Maatregelen

Beleidsindicatoren

 

Taakveld 7. Volksgezondheid en Milieu

Nr. Naam Indicator Eenheid Bron

Realisatie 2019 GM

Begroot 2020 GM Realisatie 2020 GM Realisatie 2020 Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners Beschrijving Toelichting 
33. Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner CBS 143 140 nog niet beschikbaar 2019: 156 De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar (kg)

Voor 2019 is de hoeveelheid restafval voor Gooise Meren 143 kg/inw (Bron CBS). Voor 2020 is dit  begroot op 140 kg/inw., maar de realisatie is nog niet vastgesteld.

34. Hernieuwbare elektriciteit % RWS 2,3% (2018) 1,3 nog niet beschikbaar niet beschikbaar Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Hernieuwbare elektriciteit komt uit bronnen die steeds opnieuw worden aangevuld.

De gebruikte hernieuwbare elektriciteit in 2018 is 2,3% van het totale energiegebruik. In 2017 was dit 1,3%. De berekening van het totaal aan hernieuwbare elektriciteit is voor een deel gebaseerd op modelmatige interpretaties. De cijfers uit 2018 zijn het meest recent. 

 

Wat heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2019 Prim. Begroting 2020 Begroting 2020 (na wijziging) Realisatie 2020
Lasten
616 Afval en afvalstoffenheffing 5.843 5.606 5.663 5.674
617 Riolering en rioolheffing 4.439 4.409 4.378 4.447
618 Begraven 1.078 1.154 1.147 1.131
619 Water 545 506 1.066 998
620 Groen 3.994 4.527 4.738 4.527
621 Natuur en milieu 1.747 1.850 2.414 1.868
643 Ongediertebestrijding 91 47 65 85
645 Duurzaamheid 412 736 1.339 888
Totaal Lasten 18.149 18.835 20.810 19.619
Baten
616 Afval en afvalstoffenheffing -7.048 -6.934 -6.973 -6.997
617 Riolering en rioolheffing -5.975 -6.161 -6.109 -6.045
618 Begraven -899 -808 -744 -824
619 Water -30 -27 -362 -274
620 Groen -129 -316 -316 -248
621 Natuur en milieu -23 -1 -476 -21
643 Ongediertebestrijding 0 0 0 -1
645 Duurzaamheid -20 0 -248 -277
Totaal Baten -14.124 -14.246 -15.228 -14.686
Resultaat voor bestemming 4.024 4.589 5.582 4.933
Onttrekkingen
618 Begraven -159 0 0 0
620 Groen 0 0 -130 -130
621 Natuur en milieu -21 -21 -21 -21
Totaal Onttrekkingen -180 -21 -151 -151

Toelichting financiële verschillen

Toelichting verschillen Realisatie 2020 t.o.v. Begroting inclusief wijzigingen 2020
Onderdeel programma 5 Verschil (x € 1.000) 

V/N 

(V= voordeel, N= nadeel)

Doorbelastingen:

Doorbelasting kosten ambtelijk apparaat, nadere toelichting zie verschillenanalyse programma 9.

-81 N

Riolering en rioolheffing:

De rioolheffing is een kostendekkende heffing. Om 100% kostendekking te realiseren is in 2020 circa €63k (N) minder onttrokken aan de voorziening. Voor een nadere onderbouwing van de berekening van de kostendekking wordt verwezen naar de paragraaf Lokale Heffingen. Naast dit nadelig effect bij de baten zijn de lasten voor onderhoud ondermeer door de implementatie van een nieuw beheerpakket met circa € 63k (N) overschreden.

-126 N

Begraven:

Door efficiëntere inzet van beschikbaar gestelde middelen zijn de werkelijke uitgaven lager dan geraamd € 48k (V). Het aantal uitvaarten is mede als gevolg van de COVID-19 pandemie toegenomen en dit heeft daarmee geleid tot een hogere opbrengst van begraafplaatsrechten € 26k (V)

74 V

Groen:

De groenwerkzaamheden die zijn gekoppeld aan het project Mariahoeve Muiden en Eikenlaan Muiderberg zijn doorgeschoven naar 2021 en niet ten laste gebracht van 2020. Dit leidt tot een voordeel van € 130k. Voorgesteld wordt om het budget over te hevelen naar 2021.

Het onderhoud voor het openbaar gebied Naarderbos is neutraal begroot. Als eigenaar van het gebied hebben wij ook het afgelopen jaar beperkt onderhoud uitgevoerd, met name gericht op het veilig houden van de openbare ruimte. Hierdoor zijn zowel de baten als de lasten circa € 197k lager dan geraamd.

De baten als gevolg van de verkoop van snippergroen zijn hoger dan begroot € 73k (V). Mede door de stijging van de overdrachtsbelasting in 2021, zijn er in 2020 meer transacties geweest dan in voorgaande jaren.

203 V

Water:

De lasten voor het beveiligd baggeren van de Muidertrekvaart waren € 106k (V) lager dan geraamd. Als gevolg hiervan is de geraamde vergoeding uit de zgn. Bommenregeling € 82k (N) lager dan geraamd. 

24 V

Natuur en Milieu: Milieubeheer

Het verwerken van de doorgeschoven compensabele BTW van het GNR leidt op dit product tot een voordeel van € 69k. 

De afrekening van de bijdrage aan Omgevingsdienst Flevoland , Gooi & Vechtstreek over 2019 leidt tot een voordeel van € 50k.

119 V

Natuur en Milieu: Geluid

Voor de uitvoering van een saneringsprogramma om de geluidshinder bij diverse woningen te beperken is subsidie aan de gemeente toegekend. De daadwerkelijke uitvoering is doorgeschoven naar 2021. Hierdoor zijn zowel de baten als de lasten circa € 466k lager dan geraamd. 

0

 

 

Duurzaamheid: Duurzaamheid algemeen en Initiatievenfonds

Door Corona is de organisatie van ontmoetingen binnen Samen Sneller Duurzaam (bijvoorbeeld de Duurzaamheidcafés of rondom Fairtrade) stil komen te liggen, is er minder gecommuniceerd middels Duurzaamheidpagina’s in de krant en zijn er minder initiatieven van de grond gekomen dan gehoopt. Uiteindelijk heeft dit geleid tot lagere lasten van € 170k (V).

170 V

Duurzaamheid: Energietransitie

Naast het incidentele budget voor 2020 heeft Gooise Meren decentralisatiemiddelen en subsidies ontvangen voor beleidsontwikkeling en uitvoering van de warmtetransitie. De middelen en activiteiten hebben een scope van 2 jaar en zijn daarom niet geheel besteed in 2020 (€ 305k V). Voorgesteld wordt om  het restantbudget ter hoogte van € 305k door te schuiven naar 2021.

305 V

Overige verschillen < € 70k

 

-39 N
Totaal 649 V